![कान्तिपुर दैनिक [Kantipur Daily]](https://epaper-beta-jscdn.ekantipur.com/images/logo/kantipur.png){kind=logo}
‘प्राथमिकता बराबरीको सम्बन्ध’
काठमाडांै– प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आफ्नो भारत भ्रमणका क्रममा परियोजनागत र विषयगत सहमति हुन सक्ने सम्भावना रहे पनि मैत्री सम्बन्ध विकासमै आफू केन्द्रित हुने बताएका छन् । नयाँदिल्ली उड्ने अघिल्लो दिन बिहीबार कान्तिपुरको सहप्रकाशन नेपाल साप्ताहिकसँग विशेष कुराकानीका क्रममा ओलीले छिमेकीसँग बराबरीको सम्बन्ध आफ्नो प्राथमिकतामा रहेको सुनाए ।
‘भ्रमणका क्रममा परियोजनागत या विषयगत सहमतिहरू हुनु खासै ठूलो कुरा होइन, मूल कुरो हामी समान छौं, एकअर्काको सम्मान र जायज हितप्रति सजग छौं भन्ने नै हो,’ प्रधानमन्त्री ओलीले नेपालसँगको अन्तर्वार्तामा भने, ‘हामीबीच सच्याउनुपर्ने थुप्रै कुरा छन् । डुबान, सिमाना विवाद, टनकपुर, पञ्चेश्वर आदिका कुरा बारम्बार आइरहेका हुन्छन् । यसरी एउटा–एउटा इस्युमा प्रवेश गर्नुभन्दा पहिले हामी राष्ट्रिय हितलाई न्यायोचित आधारमा, बराबरीका आधारमा सम्बन्ध अघि बढाउन तयार छौं कि छैनौं ? यसमा पहिले प्रस्ट भइएन भने ठेकीमा मदानीको एउटा नेती वर तानेर ल्याउँदा अर्को नेती पर गएको जस्तो मात्रै हुन जान्छ ।’
उनले विगतमा आक्रमण, दमन, नियन्त्रणबाट कूटनीति चल्ने गरे पनि अब मित्रताबाट अघि बढ्ने युग आएको टिप्पणी गरे । पारस्परिक लाभ, सम्मान र अहस्तक्षेपको नीति अवलम्बन गरी स्रोतहरूको अधिकतम उपयोग गर्नुपर्ने तर्क गर्दै उनले थपे, ‘छिमेकसँगको सम्बन्धलाई मानिसहरूले कि त सैद्धान्तिक, कि त भावनात्मक विषय बनाउने गरेका छन्, तर म यथार्थपरक र व्यावहारिक बनाउन चाहन्छु । आजको आवश्यकता, औचित्य र राम्रो भविष्यका लागि सम्बन्ध निर्माण गर्ने हो ।’
विगतमा पनि भारतसँग सम्बन्ध बिगार्ने आफ्नो उद्देश्य नरहेको, तर अनुचित तवरले सम्बन्ध बनाउनेमा आफूलाई विश्वास नरहेको भन्दै ओलीले यसबारे भ्रम नराख्न आग्रह पनि गरे । यसबारे प्रभावकारी संवाद कायम हुनुअघि नै आफू सत्ताबाट हट्नुपरेको विगत सम्भँmदै उनले भने, ‘मान्छेहरूलाई मैले सम्बन्ध बिगारें भन्ने भ्रम छ । म प्रधानमन्त्री हुनुभन्दा २–३ महिना अघिदेखि तराई बन्द थियो, तीन हप्ताअघि नाकाबन्दी थियो । मैले त्यसलाई खोल्ने नाममा अनुचित खालका कामहरू गरिनँ । त्यसमा कतिपयलाई चित्त बुझेन, त्यसका राजनीतिक कारणहरू छन् । अनुचित काम नगरी राष्ट्रिय स्वाभिमान उठाएर मित्रता गर्न खोजेको हो ।’
आफूले अघिल्लो प्रधानमन्त्रीकालमा आशंकारहित, अविश्वासरहित र सम्मानपूर्ण सम्बन्ध बनाउन खोजेको, आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्न आग्रह गरेको भन्दै त्यसैका कारण सरकार परिवर्तनसम्मका गतिविधि भएको खुलाए । ‘मैले त्यसबेला पनि छिमेकीसँग आशंकारहित, अविश्वासरहित र सम्मानपूर्ण सम्बन्ध बनाउन खोजेँ,’ उनले थपे, ‘मसँग त्यसबेला पर्याप्त समय भएन । अन्य प्रकारका गतिविधि बढी हावी भए, जसले गर्दा सरकार परिवर्तन भयो ।’ उनले अब ‘मित्रता’ लाई छिमेक सम्बन्धको प्रस्थानविन्दु बनाउने बताए । असमानता, हेपाइ र थिचोमिचोका आधारमा मित्रता नहुने भन्दै ओलीले समय ‘दासयुगबाट अघि बढिसकेको’ टिप्पणी गरे ।
भारत बदलिएको कि तपाईं भन्ने प्रश्नमा उनले भने, ‘मित्रता सही दिशामा अघि बढ्दै गरेका बेला यसलाई हार–जितको विषय बनाउनु हँुदैन । समस्या देखिएका थिए, संवादका माध्यमबाट हल गर्ने भनियो । समस्या छन् भन्नुको अर्थ हामीबीच सम्बन्ध छ भनेको हो ।’ निकटताका कारण अवसरसँगै कहिलेकाहीँ समस्या पनि आउन सक्ने भएकाले यसलाई स्वाभाविक रूपमा लिन उनको आग्रह थियो । हरेक राष्ट्रले आफ्नो हित हेर्ने भए पनि ठूलो देशले आफ्नो मात्रै हित हेरेर नपुग्ने उनको भनाइ थियो ।
‘त्यहाँ न्याय पनि हुनुपर्यो, किनभने अन्तर्राष्ट्रिय उत्तरदायित्वका प्रश्नहरू पनि छन् । हामी सन्धिको पक्ष भएका, कबुल भएका कुराहरू हुन सक्छन्,’ उनले भने, ‘यस धर्तीको सुरक्षाको प्रश्न, वातावरणका प्रश्नहरूमा ध्यान राख्नुपर्छ । आकार सानो होला तर हरेक राष्ट्रले ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू छन् ।’
भ्रमण फलदायी हुने राष्ट्रपतिको विश्वास
राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रधानमन्त्री केपी ओलीको राजकीय भ्रमणले नेपाल–भारतबीचको सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउने विश्वास व्यक्त गरेकी छन् । ओलीले बिहीबार साँझ शीतलनिवास पुगेर आफ्नो भ्रमणबारे राष्ट्रपतिलाई जानकारी गराएका थिए । त्यही क्रममा राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री ओलीलाई भ्रमणको सफलताको शुभकामना दिँदै दुई देशबीचको आपसी सम्बन्धलाई अझ सुदृढ तुल्याउन भ्रमण फलदायी हुने विश्वास व्यक्त गरेकी हुन् । राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्रीको भ्रमणबाट भारतसितको सदियौंदेखिको सम्बन्धलाई थप उचाइमा पुर्याउन सहयोग पुग्ने बताएको जानकारी उनको सचिवालय स्रोतले दिएको छ । भेटमा प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार विष्णु रिमाल, मुख्यसचिव लोकदर्शन रेग्मी र परराष्ट्र सचिव शंकर बैरागीसमेत उपस्थित थिए । ओली ५४ सदस्यीय प्रमण्डलको नेतृत्व गर्दै शुक्रबार नयाँदिल्ली जाँदैछन् ।
